Çin ile ABD arasında 10 maddelik ticaret mutabakatı Çin ve ABD ekonomi ve ticaret ekipleri, 20-23 Eylül tarihlerinde ABD’nin New York ve Washington kentlerinde gerçekleştirdikleri kapsamlı ekonomik ve ticari müzakereler sonucunda 10 maddelik bir mutabakata ulaşarak iki ülke liderlerinin görüşmesine ekonomi ve ticaret alanında somut sonuçlar kazandırdı.
Çin Ticaret Bakanlığı Amerika ve Okyanusya İşleri Genel Müdürlüğü’nden ilgili bir yetkili, New York ve Washington'da yürütülen müzakerelerde elde edilen ekonomik ve ticari sonuçlara ilişkin yaptığı değerlendirmede mutabakatın detaylarını açıkladı.
İstişareler sonucunda Çin ve ABD, ikili ekonomik ve ticari istişare mekanizması altında bir Çin-ABD Ticaret Konseyi'nin kurulması konusunda mutabakata vardı. Kurulan konseyin temel görevi ikili ticareti optimize etmek olarak belirlendi.
İki ülke liderlerinin görüşmesinde varılan önemli mutabakatı hayata geçirmek amacıyla Çin ve ABD, karşılıklı saygı ve eşit istişare temelinde Ticaret Konseyi çerçevesinde 30 milyar dolarlık karşılıklı tarife indirimi düzenlemesi konusunda birkaç tur istişare gerçekleştirerek anlaşmaya ulaştı. Taraflar, karşılıklı olarak birbirlerinden ithal ettikleri ve hacmi yaklaşık 30 milyar dolar değerindeki ürünlerin tarifelerini indirmeyi kabul etti. Bu kapsamda her bir tarafın ürünlerinin yaklaşık yüzde 90'ının tarifesi, en çok kayrılan ülke (MFN) oranı seviyesine düşürülecek.
Çin ve ABD ekonomik ve ticari ekipleri, Çin'in ABD'den ithal ettiği kömüre uygulanan tarifelerin karşılıklı 30 milyar dolarlık tarife indirimi çerçevesine dâhil edilmesi konusunda da mutabık kaldı. Bu adımın, Çin'in 2027 ve 2028 yıllarında her yıl ABD'den kömür ithal etmesine elverişli şartlar sağlayacağı ifade edildi.
Yürütülen istişareler sonucunda Çin ve ABD, Çin-ABD ekonomik ve ticari istişare mekanizması altında bir Çin-ABD Yatırım Konseyi'nin kurulması hususunda anlaştı. Oluşturulan konseyin, iki taraf açısından kurumsallaşmış bir iletişim platformu teşkil etmesi öngörülüyor.
Bu yılın mayıs ayında Çin ve ABD ekonomik ve ticari ekipleri, bazı tarım ürünlerine ilişkin tarife dışı engellerin kaldırılması ve pazara erişim sorunlarının çözülmesinin ilerletilmesi konusunda bir dizi olumlu mutabakata varmış ve ilgili ürünlerin karşılıklı 30 milyar dolarlık tarife indirimi çerçevesine dahil edilmesi konusunda prensipte anlaşmıştı. Taraflar, kurulan tarım çalışma grubunun ilk toplantısını 2026 yılı sonundan önce yapmayı kabul etti.
Müzakerelerde taraflar, finansal hizmetler alanında da prensipte mutabakata vardı. Çin tarafı, ABD sermayeli kuruluşlar da dâhil olmak üzere tüm ülkelerin finansal hizmet kuruluşlarının Çin'de faaliyet göstermesine ve şube açmasına ilişkin başvurularını yasa ve mevzuata uygun şekilde onaylayacağını belirtti. Çin ayrıca ABD'nin de Çin sermayeli finans kuruluşlarına adil, şeffaf ve istikrarlı bir politika ortamı sunması yönündeki beklentisini dile getirdi.
Bu tur istişarelerde taraflar, Çin-ABD ekonomik ve ticari istişare mekanizması altında Başbakan Yardımcısı He Lifeng ile Hazine Bakanı Scott Bessent'in iki tarafın ilgili baş sorumluları olarak bir yapay zekâ diyaloğu kurmasını kabul etti ve ilk diyaloğu gerçekleştirdi. Yapay zekâya ilişkin riskler ile faydaların ele alındığı diyalog kapsamında taraflar, bir sonraki görüşmeyi bu yılın kasım ayı sonundan önce yapmayı kararlaştırdı. Yürütülen görüşmelerde ayrıca yapay zekâ olaylarına ilişkin bir iletişim kanalı oluşturulması konusunda da mutabakat sağlandı.
2025 yılının ekim ayında Çin ve ABD, Kuala Lumpur'da tarafların kendi endişelerini taşıyan ekonomik ve ticari sorunların çözümüne yönelik bir ortak düzenlemeye varmış ve her iki tarafın bazı tarife ile tarife dışı önlemlerinin uygulanmasını 10 Kasım 2026'ya kadar askıya almıştı. Eylül ayında yapılan istişarelerde Çin ve ABD, Kuala Lumpur ekonomik ve ticari istişare ortak düzenlemesini 10 Ocak 2027'ye kadar uzatmayı kabul etmenin yanı sıra bu konuyu karşılıklı olarak kabul edilebilir bir çözüme ulaştırmak amacıyla aktif biçimde ele almaya devam etme konusunda anlaştı.
Yapılan istişarelerde Çin ve ABD, doğrudan yolcu uçuşlarının artırılması konusunda da görüş alışverişinde bulundu. Taraflar, Çin-ABD uçuşlarının artırılması ve ilgili hususlar konusunda iletişimi sürdürmeyi kabul etti.
Geçen yıldan bu yana taraflar sekiz tur ekonomik ve ticari istişare gerçekleştirdi. İkili ticaret ve yatırımın teşviki gibi ortak ilgi duyulan önemli ekonomik ve ticari konular çerçevesinde karşılıklı yarar sağlayan, dengeli ve olumlu bir dizi ekonomik ve ticari sonuç elde edilerek iki ülke arasındaki ekonomik ve ticari ilişkilerin genel istikrarı korundu.
Son istişarelerde Çin ve ABD, önceki tüm istişarelerde varılan mutabakatları uygulamaya devam edeceklerini yeniden teyit etti ve bir kez daha taahhüt altına aldı. Oluşan bu durumun, iki ülke arasındaki ekonomik ve ticari işbirliği için elverişli koşullar ve istikrarlı bir ortam yaratacağı, aynı zamanda küresel ekonomik kalkınmanın teşviki açısından da büyük önem taşıdığı vurgulandı.
Çin Ticaret Bakanlığı Amerika ve Okyanusya İşleri Genel Müdürlüğü’nden ilgili bir yetkili, New York ve Washington'da yürütülen müzakerelerde elde edilen ekonomik ve ticari sonuçlara ilişkin yaptığı değerlendirmede mutabakatın detaylarını açıkladı.
TİCARET KONSEYİ VE TARİFE İNDİRİMLERİ
İstişareler sonucunda Çin ve ABD, ikili ekonomik ve ticari istişare mekanizması altında bir Çin-ABD Ticaret Konseyi'nin kurulması konusunda mutabakata vardı. Kurulan konseyin temel görevi ikili ticareti optimize etmek olarak belirlendi.
İki ülke liderlerinin görüşmesinde varılan önemli mutabakatı hayata geçirmek amacıyla Çin ve ABD, karşılıklı saygı ve eşit istişare temelinde Ticaret Konseyi çerçevesinde 30 milyar dolarlık karşılıklı tarife indirimi düzenlemesi konusunda birkaç tur istişare gerçekleştirerek anlaşmaya ulaştı. Taraflar, karşılıklı olarak birbirlerinden ithal ettikleri ve hacmi yaklaşık 30 milyar dolar değerindeki ürünlerin tarifelerini indirmeyi kabul etti. Bu kapsamda her bir tarafın ürünlerinin yaklaşık yüzde 90'ının tarifesi, en çok kayrılan ülke (MFN) oranı seviyesine düşürülecek.
Çin ve ABD ekonomik ve ticari ekipleri, Çin'in ABD'den ithal ettiği kömüre uygulanan tarifelerin karşılıklı 30 milyar dolarlık tarife indirimi çerçevesine dâhil edilmesi konusunda da mutabık kaldı. Bu adımın, Çin'in 2027 ve 2028 yıllarında her yıl ABD'den kömür ithal etmesine elverişli şartlar sağlayacağı ifade edildi.
YATIRIM KONSEYİ VE TARIM ÇALIŞMA GRUBU
Yürütülen istişareler sonucunda Çin ve ABD, Çin-ABD ekonomik ve ticari istişare mekanizması altında bir Çin-ABD Yatırım Konseyi'nin kurulması hususunda anlaştı. Oluşturulan konseyin, iki taraf açısından kurumsallaşmış bir iletişim platformu teşkil etmesi öngörülüyor.
Bu yılın mayıs ayında Çin ve ABD ekonomik ve ticari ekipleri, bazı tarım ürünlerine ilişkin tarife dışı engellerin kaldırılması ve pazara erişim sorunlarının çözülmesinin ilerletilmesi konusunda bir dizi olumlu mutabakata varmış ve ilgili ürünlerin karşılıklı 30 milyar dolarlık tarife indirimi çerçevesine dahil edilmesi konusunda prensipte anlaşmıştı. Taraflar, kurulan tarım çalışma grubunun ilk toplantısını 2026 yılı sonundan önce yapmayı kabul etti.
FİNANSAL HİZMETLER VE YAPAY ZEKÂ DİYALOĞU
Müzakerelerde taraflar, finansal hizmetler alanında da prensipte mutabakata vardı. Çin tarafı, ABD sermayeli kuruluşlar da dâhil olmak üzere tüm ülkelerin finansal hizmet kuruluşlarının Çin'de faaliyet göstermesine ve şube açmasına ilişkin başvurularını yasa ve mevzuata uygun şekilde onaylayacağını belirtti. Çin ayrıca ABD'nin de Çin sermayeli finans kuruluşlarına adil, şeffaf ve istikrarlı bir politika ortamı sunması yönündeki beklentisini dile getirdi.
Bu tur istişarelerde taraflar, Çin-ABD ekonomik ve ticari istişare mekanizması altında Başbakan Yardımcısı He Lifeng ile Hazine Bakanı Scott Bessent'in iki tarafın ilgili baş sorumluları olarak bir yapay zekâ diyaloğu kurmasını kabul etti ve ilk diyaloğu gerçekleştirdi. Yapay zekâya ilişkin riskler ile faydaların ele alındığı diyalog kapsamında taraflar, bir sonraki görüşmeyi bu yılın kasım ayı sonundan önce yapmayı kararlaştırdı. Yürütülen görüşmelerde ayrıca yapay zekâ olaylarına ilişkin bir iletişim kanalı oluşturulması konusunda da mutabakat sağlandı.
KUALA LUMPUR DÜZENLEMESİ VE UÇUŞLAR
2025 yılının ekim ayında Çin ve ABD, Kuala Lumpur'da tarafların kendi endişelerini taşıyan ekonomik ve ticari sorunların çözümüne yönelik bir ortak düzenlemeye varmış ve her iki tarafın bazı tarife ile tarife dışı önlemlerinin uygulanmasını 10 Kasım 2026'ya kadar askıya almıştı. Eylül ayında yapılan istişarelerde Çin ve ABD, Kuala Lumpur ekonomik ve ticari istişare ortak düzenlemesini 10 Ocak 2027'ye kadar uzatmayı kabul etmenin yanı sıra bu konuyu karşılıklı olarak kabul edilebilir bir çözüme ulaştırmak amacıyla aktif biçimde ele almaya devam etme konusunda anlaştı.
Yapılan istişarelerde Çin ve ABD, doğrudan yolcu uçuşlarının artırılması konusunda da görüş alışverişinde bulundu. Taraflar, Çin-ABD uçuşlarının artırılması ve ilgili hususlar konusunda iletişimi sürdürmeyi kabul etti.
GEÇMİŞ MUTABAKATLARIN UYGULANMASI
Geçen yıldan bu yana taraflar sekiz tur ekonomik ve ticari istişare gerçekleştirdi. İkili ticaret ve yatırımın teşviki gibi ortak ilgi duyulan önemli ekonomik ve ticari konular çerçevesinde karşılıklı yarar sağlayan, dengeli ve olumlu bir dizi ekonomik ve ticari sonuç elde edilerek iki ülke arasındaki ekonomik ve ticari ilişkilerin genel istikrarı korundu.
Son istişarelerde Çin ve ABD, önceki tüm istişarelerde varılan mutabakatları uygulamaya devam edeceklerini yeniden teyit etti ve bir kez daha taahhüt altına aldı. Oluşan bu durumun, iki ülke arasındaki ekonomik ve ticari işbirliği için elverişli koşullar ve istikrarlı bir ortam yaratacağı, aynı zamanda küresel ekonomik kalkınmanın teşviki açısından da büyük önem taşıdığı vurgulandı.