İran gaz anlaşmasının 5 yıl daha uzatılması gündemde: Boru hattı üzerinden gaz akışı devam edecek Türkiye ile İran arasında 30 Temmuz’da süresi sona eren ve boru hattı üzerinden yıllık yaklaşık 10 milyar metreküp doğal gaz ithalatını öngören anlaşmanın, 5 yıl daha uzatılması konusu gündeme geldi. Kısa sürede bu işlemin tamamlanması ve Doğubayazıt’tan Türkiye’ye giriş yapan boru hattı üzerinden doğal gaz akışının devam etmesi bekleniyor.
Sektör kaynakları, ANKA Haber Ajansı’nın sorusu üzerine konuya ilişkin değerlendirmede bulunarak, "Türkiye ve İran, anlaşmanın sona ermesinden belli bir süre önce ‘Bu anlaşmayı uzatmıyoruz’ dememişlerse, anlaşma otomatik olarak 5 yıl daha uzar. Bu madde de uygulamaya girmiş ve otomatik uzatma devreye alınmış olabilir" görüşünü dile getirdi.
Türkiye, gerek sanayide gerekse de şehirlerin ısınmasında ağırlıklı olarak doğal gaz kullanıyor. Ülkenin yıllık doğal gaz tüketim miktarı da genel olarak 55 ila 60 milyar metreküp düzeyinde seyrediyor. Türkiye, doğal gaz gereksiniminin önemli bir bölümünü ithalat yoluyla, boru hatları üzerinden doğal gaz ya da sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) olarak karşılıyor. Türkiye, boru hatları üzerinden doğrudan Rusya ve Azerbaycan’dan doğal gaz ithal ediyor.
Türkiye’nin en önemli tedarikçileri arasında yer alan İran’la yapılan 25 yıllık doğal gaz anlaşmasının süresi 30 Temmuz tarihi itibarıyla doldu.
İran ile Türkiye arasındaki Doğal Gaz Alım-Satım Anlaşması, 8 Ağustos 1996 tarihinde Tahran'da imzalandı. Bu kapsamda inşa edilen ve yaklaşık bin 491 kilometre uzunluğunda olan Doğu Anadolu Doğal Gaz Ana İletim Hattı, Doğubayazıt’tan başlayıp, Erzurum, Sivas ve Kayseri üzerinden Ankara’ya kadar uzanıyor. İletim hattı, bir branşmanla da Kayseri ve Konya üzerinden Seydişehir’e gidiyor.
Boru hattı sistemi, Haziran 2001 sonu itibarıyla gaz alabilir duruma geldi ve 10 Aralık 2001 tarihinde İran’dan gaz alımı resmi olarak başladı. Türkiye, 2001 yılında uygulamaya giren anlaşma kapsamında İran’dan boru hattı üzerinden yılda yaklaşık 10 milyar metreküp düzeyinde doğal gaz ithal ediyordu.
Türkiye’nin İran’dan doğal gaz ithalatını öngören mevcut sözleşmesinin, 5 yıl daha uzatılması konusu tekrar değerlendirmeye alındı.
Bölgesel arz güvenliği ve yerel tüketim için kritik bir kaynak olarak değerlendirilen İran gazıyla ilgili işlemin kısa sürede tamamlanması ve boru hattı üzerinden gaz akışının kesintisiz devam etmesi bekleniyor.
Sektör kaynakları, doğal gaz alım satım anlaşmasında kritik bazı maddelerin bulunduğunu belirterek, "Türkiye ve İran, anlaşmanın sona ermesinden belli bir süre önce ‘Bu anlaşmayı uzatmıyoruz’ dememişlerse, anlaşma otomatik olarak 5 yıl daha uzar. Bu madde de uygulamaya girmiş ve süre uzatımı gündeme gelmiş olabilir" değerlendirmesini kaydetti.
Aynı kaynaklar, İran’ın zaman zaman kış mevsimlerinde gaz akışını kısa süreli kesmesine karşın Türkiye açısından önemli bir tedarikçi olduğunu ifade etti. Boru hatları üzerinden yapılan doğal gaz ithalatının, gerek arz güvenliği gerekse de LNG'ye göre fiyat yönünden üstünlükleri bulunduğu belirtildi.
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu’nun (EPDK) 2025 yılı doğal gaz piyasası raporuna göre, geçen yıl yüzde 36,27’lik payla en fazla gaz ithalatı Rusya’dan gerçekleştirildi.
Söz konusu verilere göre İran, 7,7 milyar metreküplük ithalat miktarı ve yüzde 13,2 oranındaki payıyla dördüncü sırada yer aldı. 2025 yılı ithalatında ise Azerbaycan ikinci sırada, ABD ise üçüncü sırada konumlandı.
Sektör kaynakları, ANKA Haber Ajansı’nın sorusu üzerine konuya ilişkin değerlendirmede bulunarak, "Türkiye ve İran, anlaşmanın sona ermesinden belli bir süre önce ‘Bu anlaşmayı uzatmıyoruz’ dememişlerse, anlaşma otomatik olarak 5 yıl daha uzar. Bu madde de uygulamaya girmiş ve otomatik uzatma devreye alınmış olabilir" görüşünü dile getirdi.
Türkiye, gerek sanayide gerekse de şehirlerin ısınmasında ağırlıklı olarak doğal gaz kullanıyor. Ülkenin yıllık doğal gaz tüketim miktarı da genel olarak 55 ila 60 milyar metreküp düzeyinde seyrediyor. Türkiye, doğal gaz gereksiniminin önemli bir bölümünü ithalat yoluyla, boru hatları üzerinden doğal gaz ya da sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) olarak karşılıyor. Türkiye, boru hatları üzerinden doğrudan Rusya ve Azerbaycan’dan doğal gaz ithal ediyor.
ANLAŞMA 1996 YILINDA İMZALANDI, 2001'DE GAZ ALIMI BAŞLADI
Türkiye’nin en önemli tedarikçileri arasında yer alan İran’la yapılan 25 yıllık doğal gaz anlaşmasının süresi 30 Temmuz tarihi itibarıyla doldu.
İran ile Türkiye arasındaki Doğal Gaz Alım-Satım Anlaşması, 8 Ağustos 1996 tarihinde Tahran'da imzalandı. Bu kapsamda inşa edilen ve yaklaşık bin 491 kilometre uzunluğunda olan Doğu Anadolu Doğal Gaz Ana İletim Hattı, Doğubayazıt’tan başlayıp, Erzurum, Sivas ve Kayseri üzerinden Ankara’ya kadar uzanıyor. İletim hattı, bir branşmanla da Kayseri ve Konya üzerinden Seydişehir’e gidiyor.
Boru hattı sistemi, Haziran 2001 sonu itibarıyla gaz alabilir duruma geldi ve 10 Aralık 2001 tarihinde İran’dan gaz alımı resmi olarak başladı. Türkiye, 2001 yılında uygulamaya giren anlaşma kapsamında İran’dan boru hattı üzerinden yılda yaklaşık 10 milyar metreküp düzeyinde doğal gaz ithal ediyordu.
ANLAŞMA OTOMATİK OLARAK 5 YIL DAHA UZAYABİLİR
Türkiye’nin İran’dan doğal gaz ithalatını öngören mevcut sözleşmesinin, 5 yıl daha uzatılması konusu tekrar değerlendirmeye alındı.
Bölgesel arz güvenliği ve yerel tüketim için kritik bir kaynak olarak değerlendirilen İran gazıyla ilgili işlemin kısa sürede tamamlanması ve boru hattı üzerinden gaz akışının kesintisiz devam etmesi bekleniyor.
Sektör kaynakları, doğal gaz alım satım anlaşmasında kritik bazı maddelerin bulunduğunu belirterek, "Türkiye ve İran, anlaşmanın sona ermesinden belli bir süre önce ‘Bu anlaşmayı uzatmıyoruz’ dememişlerse, anlaşma otomatik olarak 5 yıl daha uzar. Bu madde de uygulamaya girmiş ve süre uzatımı gündeme gelmiş olabilir" değerlendirmesini kaydetti.
Aynı kaynaklar, İran’ın zaman zaman kış mevsimlerinde gaz akışını kısa süreli kesmesine karşın Türkiye açısından önemli bir tedarikçi olduğunu ifade etti. Boru hatları üzerinden yapılan doğal gaz ithalatının, gerek arz güvenliği gerekse de LNG'ye göre fiyat yönünden üstünlükleri bulunduğu belirtildi.
İRAN İTHALATTA DÖRDÜNCÜ SIRADA YER ALDI
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu’nun (EPDK) 2025 yılı doğal gaz piyasası raporuna göre, geçen yıl yüzde 36,27’lik payla en fazla gaz ithalatı Rusya’dan gerçekleştirildi.
Söz konusu verilere göre İran, 7,7 milyar metreküplük ithalat miktarı ve yüzde 13,2 oranındaki payıyla dördüncü sırada yer aldı. 2025 yılı ithalatında ise Azerbaycan ikinci sırada, ABD ise üçüncü sırada konumlandı.