TBMM'de bu hafta: Dışişleri Komisyonu'nda Mekke Anlaşması görüşülecek Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) gündeminde bu hafta, Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında 7 Ağustos 2026 tarihinde imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması'nın onaylanmasının uygun bulunduğuna dair kanun teklifinin Dışişleri Komisyonu'ndaki müzakereleri ile kamu idarelerinin 2027 yılı bütçe görüşmeleri yer alıyor. Mecliste ayrıca, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz tarafından geçen hafta gerçekleştirilen bütçe sunumunun ardından kamu kurum ve kuruluşlarının 2027 yılı bütçelerine ilişkin müzakere süreci Plan ve Bütçe Komisyonu bünyesinde resmen başlayacak.
TBMM Genel Kurulu, bu hafta 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı'nın resmi tatil olması sebebiyle çarşamba ve perşembe günleri çalışma gerçekleştirmeyecek. Genel Kurul çalışmalarında salı günü Türk Kızılay Kanunu Teklifi üzerindeki görüşmelere devam edilmesi öngörülüyor. Türk Kızılay Kanunu Teklifi'nin ilk üç maddesinin müzakere edilmesinin ardından, pay sahiplerine yapılacak ödemeler gerekçesiyle Tasfiyesine Karar Verilen Bazı Yatırım Fonları Hakkında Kanun Teklifi'nin görüşmeleri öne alınmıştı.
Mecliste ayrıca salı ve çarşamba günleri TBMM'de grubu bulunan siyasi partilerin haftalık grup toplantılarının gerçekleştirilmesi bekleniyor.
TBMM Dışişleri Komisyonu, 27 Ekim Salı günü saat 11.00'de toplantı gerçekleştirecek. Komisyon toplantısında, “Türkiye Cumhuriyeti, Pakistan İslam Cumhuriyeti ve Suudi Arabistan Krallığı Arasında Ortak Savunma İçin Mekke Anlaşmasının Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Teklifi” ele alınacak.
Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında 7 Ağustos 2026 tarihinde imzalanan 16 maddelik Mekke Anlaşması hükümlerine göre, imzacı taraflardan herhangi birine yönelik gerçekleştirilecek dış kaynaklı silahlı bir saldırı, anlaşmaya taraf olan tüm ülkelere yapılmış sayılacak. Akit taraflardan birinin silahlı saldırıya uğraması halinde, anlaşmaya dahil olan diğer ülkeler "karşılıklı yardım imkanlarının tamamını" devreye sokarak derhal yardım sağlayacak. Bu doğrultuda taraflar, askeri imkan ve kabiliyetler de dahil olmak üzere mevcut tüm imkanlar çerçevesinde ortak iş birliği yürütecek.
Anlaşma metnine göre taraflar, hayati çıkarlarını ve ulusal güvenliklerini muhafaza etmek ve milli güvenliklerine yönelen tehdit ile tehlikeleri bertaraf etmek maksadıyla ortak değerlendirmeler temelinde bireysel ve müşterek tedbirler geliştirmek üzere sürekli ve etkili bir biçimde birbirlerine yardımda bulunacak ve iş birliği yapacak. İstihbarat sahasındaki iş birliğini derinleştirmek ve bu alanda gereken koordinasyon ve eşgüdümü sağlamak üzere taraflar arasında istihbarat paylaşımı yürütülecek. İmzacı üç ülke, anlaşmanın yürürlüğe girdiği tarihi takip eden ilk 10 yıl süresince anlaşmadan çekilemeyecek veya ayrılamayacak.
Komisyonda görüşülecek kanun teklifinin gerekçe bölümünde, “Mekke Anlaşması ile bölge ülkeleri arasında stratejik diyaloğun ve karşılıklı güvene dayalı birlikte çalışma kültürünün güçlendirilmesi, Orta Doğu'da ve ötesinde iş birliğine ve kolektif caydıcılığa dayalı güvenlik yaklaşımının tesis edilmesi ve bölgenin sorunlarına bizzat bölge içerisinden çözümler üretilmesinin hedeflendiği" vurgulandı. Metnin gerekçesinde ayrıca, "Mekke Anlaşması, bölgesel sahiplenme, iş birliğine dayalı güvenlik ve kapsayıcılık ilkeleri üzerine inşa edilmiştir. Tamamen savunma odaklı olan anlaşma, herhangi bir ülkeyi hedef almamaktadır” ifadelerine yer verildi.
Muhalefet partileri, Mekke Anlaşması'na Türkiye'yi savaşa sürükleyeceği gerekçesiyle karşı çıkıyor. Anlaşmaya ilişkin değerlendirmede bulunan YENİ Parti Grup Başkanvekili Murat Emir, “İktidar Mekke Anlaşması ile Türkiye’yi yeni bir Suriye tehlikesiyle yüz yüze bırakıp İran ve Husiler ile doğrudan sıcak çatışmaya sürükleyecek bir ateşte atıyor” ifadelerini kullandı.
Saadet Partisi Genel Başkanı Mahmut Arıkan konuya ilişkin yaptığı açıklamada, “İslam dünyasında yeni çatışma hatları ve cepheleri açacak, gerilimler, kırılmalar üretecek hiçbir adım atmamalıyız. Bir Müslüman ülkenin güvenliğini sağlamak adına başka bir Müslüman ülkenin güvenliği tehlikeye atılıyorsa, bunun adı 'dayanışma' değil, yeni bir 'ayrışmadır'. Biz böyle bir ayrışmanın parçası olmayız” tepkisini gösterdi.
CHP Parti Sözcüsü Müslim Sarı ise düzenlemeyle ilgili olarak, “Bu anlaşmanın en büyük riski, Türkiye’yi sıcak bir çatışmanın içine çekebilme riskidir. Bu anlaşmada farklı tehdit algıları var. NATO anlaşmasında tehdidin nereden geldiği bellidir, açıktır, belirgindir, ancak burada üç ülkenin ortak savunma anlaşmasında, üç ülke için tehdidin nereden geldiğine ilişkin belirlilik yoktur” değerlendirmesinde bulundu.
TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'nda kamu idarelerinin 2027 yılı bütçe kanun tekliflerinin müzakerelerine bu hafta başlanacak. Komisyon takvimine göre salı günü 2027 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi ve 2025 Yılı Merkezi Yönetim Kesin Hesap Kanunu Teklifinin Geneli ile Sayıştay raporları üzerinde görüşmeler gerçekleştirilecek. Komisyonda çarşamba günü ise TBMM, Kamu Denetçiliği Kurumu ile Sayıştay’ın bütçe ve kesin hesap maddeleri müzakere edilecek.
TBMM Genel Kurulu, bu hafta 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı'nın resmi tatil olması sebebiyle çarşamba ve perşembe günleri çalışma gerçekleştirmeyecek. Genel Kurul çalışmalarında salı günü Türk Kızılay Kanunu Teklifi üzerindeki görüşmelere devam edilmesi öngörülüyor. Türk Kızılay Kanunu Teklifi'nin ilk üç maddesinin müzakere edilmesinin ardından, pay sahiplerine yapılacak ödemeler gerekçesiyle Tasfiyesine Karar Verilen Bazı Yatırım Fonları Hakkında Kanun Teklifi'nin görüşmeleri öne alınmıştı.
Mecliste ayrıca salı ve çarşamba günleri TBMM'de grubu bulunan siyasi partilerin haftalık grup toplantılarının gerçekleştirilmesi bekleniyor.
MEKKE ANLAŞMASI DIŞİŞLERİ KOMİSYONU’NDA GÖRÜŞÜLECEK
TBMM Dışişleri Komisyonu, 27 Ekim Salı günü saat 11.00'de toplantı gerçekleştirecek. Komisyon toplantısında, “Türkiye Cumhuriyeti, Pakistan İslam Cumhuriyeti ve Suudi Arabistan Krallığı Arasında Ortak Savunma İçin Mekke Anlaşmasının Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Teklifi” ele alınacak.
Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında 7 Ağustos 2026 tarihinde imzalanan 16 maddelik Mekke Anlaşması hükümlerine göre, imzacı taraflardan herhangi birine yönelik gerçekleştirilecek dış kaynaklı silahlı bir saldırı, anlaşmaya taraf olan tüm ülkelere yapılmış sayılacak. Akit taraflardan birinin silahlı saldırıya uğraması halinde, anlaşmaya dahil olan diğer ülkeler "karşılıklı yardım imkanlarının tamamını" devreye sokarak derhal yardım sağlayacak. Bu doğrultuda taraflar, askeri imkan ve kabiliyetler de dahil olmak üzere mevcut tüm imkanlar çerçevesinde ortak iş birliği yürütecek.
Anlaşma metnine göre taraflar, hayati çıkarlarını ve ulusal güvenliklerini muhafaza etmek ve milli güvenliklerine yönelen tehdit ile tehlikeleri bertaraf etmek maksadıyla ortak değerlendirmeler temelinde bireysel ve müşterek tedbirler geliştirmek üzere sürekli ve etkili bir biçimde birbirlerine yardımda bulunacak ve iş birliği yapacak. İstihbarat sahasındaki iş birliğini derinleştirmek ve bu alanda gereken koordinasyon ve eşgüdümü sağlamak üzere taraflar arasında istihbarat paylaşımı yürütülecek. İmzacı üç ülke, anlaşmanın yürürlüğe girdiği tarihi takip eden ilk 10 yıl süresince anlaşmadan çekilemeyecek veya ayrılamayacak.
Komisyonda görüşülecek kanun teklifinin gerekçe bölümünde, “Mekke Anlaşması ile bölge ülkeleri arasında stratejik diyaloğun ve karşılıklı güvene dayalı birlikte çalışma kültürünün güçlendirilmesi, Orta Doğu'da ve ötesinde iş birliğine ve kolektif caydıcılığa dayalı güvenlik yaklaşımının tesis edilmesi ve bölgenin sorunlarına bizzat bölge içerisinden çözümler üretilmesinin hedeflendiği" vurgulandı. Metnin gerekçesinde ayrıca, "Mekke Anlaşması, bölgesel sahiplenme, iş birliğine dayalı güvenlik ve kapsayıcılık ilkeleri üzerine inşa edilmiştir. Tamamen savunma odaklı olan anlaşma, herhangi bir ülkeyi hedef almamaktadır” ifadelerine yer verildi.
MEKKE ANLAŞMASI'NA TEPKİLER
Muhalefet partileri, Mekke Anlaşması'na Türkiye'yi savaşa sürükleyeceği gerekçesiyle karşı çıkıyor. Anlaşmaya ilişkin değerlendirmede bulunan YENİ Parti Grup Başkanvekili Murat Emir, “İktidar Mekke Anlaşması ile Türkiye’yi yeni bir Suriye tehlikesiyle yüz yüze bırakıp İran ve Husiler ile doğrudan sıcak çatışmaya sürükleyecek bir ateşte atıyor” ifadelerini kullandı.
Saadet Partisi Genel Başkanı Mahmut Arıkan konuya ilişkin yaptığı açıklamada, “İslam dünyasında yeni çatışma hatları ve cepheleri açacak, gerilimler, kırılmalar üretecek hiçbir adım atmamalıyız. Bir Müslüman ülkenin güvenliğini sağlamak adına başka bir Müslüman ülkenin güvenliği tehlikeye atılıyorsa, bunun adı 'dayanışma' değil, yeni bir 'ayrışmadır'. Biz böyle bir ayrışmanın parçası olmayız” tepkisini gösterdi.
CHP Parti Sözcüsü Müslim Sarı ise düzenlemeyle ilgili olarak, “Bu anlaşmanın en büyük riski, Türkiye’yi sıcak bir çatışmanın içine çekebilme riskidir. Bu anlaşmada farklı tehdit algıları var. NATO anlaşmasında tehdidin nereden geldiği bellidir, açıktır, belirgindir, ancak burada üç ülkenin ortak savunma anlaşmasında, üç ülke için tehdidin nereden geldiğine ilişkin belirlilik yoktur” değerlendirmesinde bulundu.
BÜTÇE GÖRÜŞMELERİ KOMİSYONDA BAŞLIYOR
TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'nda kamu idarelerinin 2027 yılı bütçe kanun tekliflerinin müzakerelerine bu hafta başlanacak. Komisyon takvimine göre salı günü 2027 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi ve 2025 Yılı Merkezi Yönetim Kesin Hesap Kanunu Teklifinin Geneli ile Sayıştay raporları üzerinde görüşmeler gerçekleştirilecek. Komisyonda çarşamba günü ise TBMM, Kamu Denetçiliği Kurumu ile Sayıştay’ın bütçe ve kesin hesap maddeleri müzakere edilecek.