Uluslararası Af Örgütü: Rusya'nın enerji ve ısınma altyapısına saldırıları siviller için ölümcül Uluslararası Af Örgütü yayımladığı açıklamada, Rusya'nın Ukrayna'da enerji ve ısınma altyapısına yönelik artan hedefli saldırılarının yaklaşan dondurucu kış mevsimi öncesinde siviller için yeni bir insani felakete yol açtığı uyarısında bulunurken, Rusya'nın geniş çaplı yasadışı işgali sırasında yaşanan sivil can kayıplarının son aylarda ciddi düzeyde arttığını ve Ekim 2026'nın son yıllarda siviller için en ölümcül dönemlerden biri olmasının beklendiğini bildirdi.
Rusya'nın geçmiş yıllarda kış mevsimi yaklaşırken gerçekleştirdiği saldırılar göz önüne alındığında, sivillere ıstırap çektirmek amacıyla enerji ve ısınma altyapısının kasıtlı olarak hedef alınmasının çok büyük zarara yol açacağını gösteren güçlü kanıtlar bulunuyor. Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM), Ukrayna'nın elektrik altyapısını hedef alan saldırıları yönettikleri gerekçesiyle Rusya ordusundan Korgeneral Sergey İvanoviç Kobilaş ve Amiral Viktor Nikolayeviç Sokolov hakkında savaş suçları nedeniyle iddianame hazırladı.
Uluslararası Af Örgütü Kriz Müdahale Program Direktörü Scott Edwards, Rusya’nın bir kez daha, dondurucu kış öncesinde Ukrayna'nın enerji ve ısınma altyapısına yönelik geniş çaplı bir operasyon gerçekleştirdiğine dikkat çekerek şunları kaydetti:
“Temel altyapıya yönelik bu saldırılar, sonuçtan doğrudan etkilenen siviller için ölümcül bir durum yaratıyor. Savaş kuralları tamamen hiçe sayılarak gerçekleştirilen bu operasyon yasadışıdır ve görünüşe göre Ukraynalı siviller için dayanılmaz koşullar yaratmak amacıyla tasarlanmıştır. Kremlin'in siviller için hayatı çekilmez kılma planının arkasındaki amaç her ne olursa olsun, bu suçtur ve hoş görülemez. Bu savaşa son vermeye çalışan dünya liderleri, kış mevsiminin başlamasıyla başka bir kasıtlı insani felaket ortaya çıkmadan önce acilen, sivillere yönelik olası tüm zararı en aza indirmek için etki güçlerini kullanmalıdır.”
Ukrayna Hakkında Uluslararası Soruşturma Komisyonu, 26 Ekim'de yaptığı açıklamada, Rusya'nın Ukrayna'da enerji altyapısına kasıtlı olarak saldırdığını ve bu yolla milyonlarca kişiyi dondurucu soğuklarda elektrik ve ısınmadan yoksun bırakarak savaş suçları ve insanlığa karşı suçlar işlediğini bildirdi. Uluslararası Af Örgütü daha önce de Rusya'nın Ukrayna'nın enerji altyapısını yaygın biçimde hedef alan saldırılarının savaş suçu teşkil edebileceğini belgelemiş ve söz konusu saldırıların sivil nüfus açısından yaşamı tehdit eden sonuçlarına dikkat çekmişti.
BM Ukrayna İnsan Hakları İzleme Komisyonu, Eylül 2026'da Rusya saldırıları sonucunda en az 328 sivilin öldürüldüğünü, 2 bin 105 sivilin yaralandığını ve bunun Eylül 2025'e kıyasla yüzde 85'lik artış anlamına geldiğini tespit etti. Sivil can kayıplarının Ukrayna'nın 24 bölgesinden 22'sinde kaydedildiği belirtildi. Komisyon, Ekim 2026'nın ilk yarısını, son yıllarda siviller için en ölümcül dönemlerden biri olarak tanımladı.
13 ve 14 Ekim'deki saldırıların, başkent Kiev'in üç büyük elektrik santrali de dahil çok sayıda enerji tesisini vurarak yaklaşık 600 bin kişiyi elektriksiz bıraktığı bildirildi. 17 Ekim'de Rusya'nın devam eden saldırılarında en az sekiz kişinin öldürüldüğü, 60 kişinin yaralandığı ve dokuz bölge genelinde bir milyondan fazla kişiye elektrik tedarikinin kesildiği haberleri basında yer aldı. Rusya Savunma Bakanı ile Devlet Başkanı Vladimir Putin, Ukrayna'nın enerji altyapısının vurulacağını duyuran açıklamalarda bulundu.
BM izleme çalışmalarına göre, 2025-2026 kışında Rusya Silahlı Kuvvetleri enerji altyapısına en az 423, ısınma tesislerine ise 74 saldırı düzenledi. Gerçekleştirilen bu saldırılar milyonlarca kişiyi etkileyen tekrarlayan elektrik kesintilerine yol açtı ve sıcaklıkların eksi 20 derecenin altına düştüğü dönemde yüz binlerce kişiyi ısınmadan yoksun bıraktı. Elektrik, su ve ısınma yetersizliği sağlık ve eğitim hizmetlerini aksatırken; yaşlılara, engellilere, kadınlara ve çocuklu ailelere orantısız zarar verdi.
Uluslararası insancıl hukuk uyarınca elektrik ve ısınma tesisleri, katı bir askeri hedef tanımına uymadıkları sürece sivil yapılar olarak kabul ediliyor. Bir tesisin askeri hedef teşkil ettiği durumlarda bile saldıran güçler ayrım, orantılılık ve ihtiyat ilkelerine uymak zorundadır. Saldırıları kasıtlı olarak sivil yapılara yönlendirmek, gelişigüzel saldırılar düzenlemek veya saldırı sonucunda beklenen somut ve doğrudan askeri avantaja kıyasla aşırı ölçüde sivil hasara yol açması beklenen saldırıları yine de gerçekleştirmek savaş suçu kapsamına girebilir.
Bu tür suçlara ilişkin hesap verebilirliğin sağlanması, en üst düzey yetkililer de dahil olmak üzere sorumluları soruşturma ve yargılama yetkisine sahip güçlü ve bağımsız uluslararası adalet mekanizmalarını gerektiriyor. Öte yandan, ABD yönetimi hâlâ UCM'nin çalışmalarını baltalama girişimlerini sürdürüyor. Uluslararası Af Örgütü, ilgili tüm devletleri bu saldırıya direnerek mahkemeyi ve daha geniş uluslararası adalet sistemini etkin bir biçimde korumak için uygun tedbirleri almaya çağırıyor.
Devlet Başkanı Vladimir Putin hakkında savaş suçları nedeniyle UCM'nin yakalama kararı bulunuyor. Uluslararası Af Örgütü, bu adımı atabilecek durumdaki tüm taraflarca Devlet Başkanı Putin'in yakalanması ve UCM'ye teslim edilmesi yönünde çağrı yapıyor.
Uluslararası Af Örgütü, Rusya güçlerini, Ukrayna'nın enerji altyapısına yönelik sistematik saldırılarına son vermeye çağırıyor. Rusya yetkilileri, aynı zamanda Ukrayna'daki mesken amaçlı binalar, hastaneler ve okullar gibi diğer sivil altyapıya yönelik saldırılar da dahil uluslararası insancıl hukuk ihlallerine derhal son vermeli ve asker olmayan sivillerin hedef alınmasını durdurmalı.
Savaşın tüm tarafları ayrım, orantılılık ve ihtiyat ilkelerine saygı göstermeli, sivilleri ve sivil yapıları korumalıdır. Hesap verebilirlik mekanizmalarını destekleyen devletler; ihlal iddialarının etkili bir şekilde soruşturulması, kanıtların korunması ve sorumlu olabilecek komutanlar ile üst düzey yetkililer de dahil şüpheli faillerin tespit edilmesi için gerekli uzmanlığı ve kaynakları sağlamalıdır. Tüm devletler, UCM'nin işleyişini korumak için derhal harekete geçmeli ve mümkün olduğu yerde ve zamanda yakalama kararlarını uygulamalıdır.
Rusya'nın geçmiş yıllarda kış mevsimi yaklaşırken gerçekleştirdiği saldırılar göz önüne alındığında, sivillere ıstırap çektirmek amacıyla enerji ve ısınma altyapısının kasıtlı olarak hedef alınmasının çok büyük zarara yol açacağını gösteren güçlü kanıtlar bulunuyor. Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM), Ukrayna'nın elektrik altyapısını hedef alan saldırıları yönettikleri gerekçesiyle Rusya ordusundan Korgeneral Sergey İvanoviç Kobilaş ve Amiral Viktor Nikolayeviç Sokolov hakkında savaş suçları nedeniyle iddianame hazırladı.
Uluslararası Af Örgütü Kriz Müdahale Program Direktörü Scott Edwards, Rusya’nın bir kez daha, dondurucu kış öncesinde Ukrayna'nın enerji ve ısınma altyapısına yönelik geniş çaplı bir operasyon gerçekleştirdiğine dikkat çekerek şunları kaydetti:
“Temel altyapıya yönelik bu saldırılar, sonuçtan doğrudan etkilenen siviller için ölümcül bir durum yaratıyor. Savaş kuralları tamamen hiçe sayılarak gerçekleştirilen bu operasyon yasadışıdır ve görünüşe göre Ukraynalı siviller için dayanılmaz koşullar yaratmak amacıyla tasarlanmıştır. Kremlin'in siviller için hayatı çekilmez kılma planının arkasındaki amaç her ne olursa olsun, bu suçtur ve hoş görülemez. Bu savaşa son vermeye çalışan dünya liderleri, kış mevsiminin başlamasıyla başka bir kasıtlı insani felaket ortaya çıkmadan önce acilen, sivillere yönelik olası tüm zararı en aza indirmek için etki güçlerini kullanmalıdır.”
Ukrayna Hakkında Uluslararası Soruşturma Komisyonu, 26 Ekim'de yaptığı açıklamada, Rusya'nın Ukrayna'da enerji altyapısına kasıtlı olarak saldırdığını ve bu yolla milyonlarca kişiyi dondurucu soğuklarda elektrik ve ısınmadan yoksun bırakarak savaş suçları ve insanlığa karşı suçlar işlediğini bildirdi. Uluslararası Af Örgütü daha önce de Rusya'nın Ukrayna'nın enerji altyapısını yaygın biçimde hedef alan saldırılarının savaş suçu teşkil edebileceğini belgelemiş ve söz konusu saldırıların sivil nüfus açısından yaşamı tehdit eden sonuçlarına dikkat çekmişti.
EKİM 2026 SİVİLLER İÇİN EN ÖLÜMCÜL DÖNEMLERDEN BİRİ OLDU
BM Ukrayna İnsan Hakları İzleme Komisyonu, Eylül 2026'da Rusya saldırıları sonucunda en az 328 sivilin öldürüldüğünü, 2 bin 105 sivilin yaralandığını ve bunun Eylül 2025'e kıyasla yüzde 85'lik artış anlamına geldiğini tespit etti. Sivil can kayıplarının Ukrayna'nın 24 bölgesinden 22'sinde kaydedildiği belirtildi. Komisyon, Ekim 2026'nın ilk yarısını, son yıllarda siviller için en ölümcül dönemlerden biri olarak tanımladı.
13 ve 14 Ekim'deki saldırıların, başkent Kiev'in üç büyük elektrik santrali de dahil çok sayıda enerji tesisini vurarak yaklaşık 600 bin kişiyi elektriksiz bıraktığı bildirildi. 17 Ekim'de Rusya'nın devam eden saldırılarında en az sekiz kişinin öldürüldüğü, 60 kişinin yaralandığı ve dokuz bölge genelinde bir milyondan fazla kişiye elektrik tedarikinin kesildiği haberleri basında yer aldı. Rusya Savunma Bakanı ile Devlet Başkanı Vladimir Putin, Ukrayna'nın enerji altyapısının vurulacağını duyuran açıklamalarda bulundu.
2025-2026 KIŞINDA ENERJİ ALTYAPISINA EN AZ 423, ISINMA TESİSLERİNE 74 SALDIRI
BM izleme çalışmalarına göre, 2025-2026 kışında Rusya Silahlı Kuvvetleri enerji altyapısına en az 423, ısınma tesislerine ise 74 saldırı düzenledi. Gerçekleştirilen bu saldırılar milyonlarca kişiyi etkileyen tekrarlayan elektrik kesintilerine yol açtı ve sıcaklıkların eksi 20 derecenin altına düştüğü dönemde yüz binlerce kişiyi ısınmadan yoksun bıraktı. Elektrik, su ve ısınma yetersizliği sağlık ve eğitim hizmetlerini aksatırken; yaşlılara, engellilere, kadınlara ve çocuklu ailelere orantısız zarar verdi.
Uluslararası insancıl hukuk uyarınca elektrik ve ısınma tesisleri, katı bir askeri hedef tanımına uymadıkları sürece sivil yapılar olarak kabul ediliyor. Bir tesisin askeri hedef teşkil ettiği durumlarda bile saldıran güçler ayrım, orantılılık ve ihtiyat ilkelerine uymak zorundadır. Saldırıları kasıtlı olarak sivil yapılara yönlendirmek, gelişigüzel saldırılar düzenlemek veya saldırı sonucunda beklenen somut ve doğrudan askeri avantaja kıyasla aşırı ölçüde sivil hasara yol açması beklenen saldırıları yine de gerçekleştirmek savaş suçu kapsamına girebilir.
Bu tür suçlara ilişkin hesap verebilirliğin sağlanması, en üst düzey yetkililer de dahil olmak üzere sorumluları soruşturma ve yargılama yetkisine sahip güçlü ve bağımsız uluslararası adalet mekanizmalarını gerektiriyor. Öte yandan, ABD yönetimi hâlâ UCM'nin çalışmalarını baltalama girişimlerini sürdürüyor. Uluslararası Af Örgütü, ilgili tüm devletleri bu saldırıya direnerek mahkemeyi ve daha geniş uluslararası adalet sistemini etkin bir biçimde korumak için uygun tedbirleri almaya çağırıyor.
Devlet Başkanı Vladimir Putin hakkında savaş suçları nedeniyle UCM'nin yakalama kararı bulunuyor. Uluslararası Af Örgütü, bu adımı atabilecek durumdaki tüm taraflarca Devlet Başkanı Putin'in yakalanması ve UCM'ye teslim edilmesi yönünde çağrı yapıyor.
RUSYA YETKİLİLERİNE ÇAĞRILAR
Uluslararası Af Örgütü, Rusya güçlerini, Ukrayna'nın enerji altyapısına yönelik sistematik saldırılarına son vermeye çağırıyor. Rusya yetkilileri, aynı zamanda Ukrayna'daki mesken amaçlı binalar, hastaneler ve okullar gibi diğer sivil altyapıya yönelik saldırılar da dahil uluslararası insancıl hukuk ihlallerine derhal son vermeli ve asker olmayan sivillerin hedef alınmasını durdurmalı.
Savaşın tüm tarafları ayrım, orantılılık ve ihtiyat ilkelerine saygı göstermeli, sivilleri ve sivil yapıları korumalıdır. Hesap verebilirlik mekanizmalarını destekleyen devletler; ihlal iddialarının etkili bir şekilde soruşturulması, kanıtların korunması ve sorumlu olabilecek komutanlar ile üst düzey yetkililer de dahil şüpheli faillerin tespit edilmesi için gerekli uzmanlığı ve kaynakları sağlamalıdır. Tüm devletler, UCM'nin işleyişini korumak için derhal harekete geçmeli ve mümkün olduğu yerde ve zamanda yakalama kararlarını uygulamalıdır.